Μέσα σε μόλις έξι χρόνια, το ενεργειακό τοπίο στην Ελλάδα μεταμορφώθηκε ριζικά. Εκεί που το 2019 η χώρα μας κατείχε το θλιβερό προνόμιο της ακριβότερης χονδρικής αγοράς στην Ευρώπη, σήμερα το 2026 φιγουράρει στην 7η θέση των φθηνότερων κρατών της ηπείρου. Η εξέλιξη αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά το αποτέλεσμα μιας επιθετικής στροφής προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και της θωράκισης των εγχώριων δικτύων.
Η ακτινογραφία των τιμών: Φθηνότερη από Γερμανία και Ισπανία
Η σύγκριση των τιμών λιανικής, όταν προσαρμόζονται με βάση την αγοραστική δύναμη των πολιτών, αποκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα πραγματικότητα. Το δεύτερο εξάμηνο του 2025, το κόστος για τα ελληνικά νοικοκυριά διαμορφώθηκε στα 29,26 ευρώ ανά 100 kWh, παραμένοντας ουσιαστικά στα επίπεδα του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα κατάφερε να προσφέρει φθηνότερο ρεύμα από παραδοσιακά «πρότυπα» της ενέργειας, όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία, αλλά και από την οικονομική ατμομηχανή της Ευρώπης, τη Γερμανία, όπου η τιμή άγγιξε τα 34,6 ευρώ. Στην άλλη άκρη του φάσματος, οι Ρουμάνοι καταναλωτές ήρθαν αντιμέτωποι με το δυσβάσταχτο κόστος των 50 ευρώ ανά 100 kWh.
Το «κλειδί» της επιτυχίας: Ο ήλιος και ο άνεμος
Πώς φτάσαμε όμως σε αυτή την ανατροπή; Η απάντηση κρύβεται στην εκρηκτική άνοδο των ΑΠΕ. Μετά από μια περίοδο στασιμότητας (2015-2019), η εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών τετραπλασιάστηκε, φτάνοντας πλέον τα 11,1 GW.
- 2015-2019: Προσθήκη μόλις 0,2 GW.
- 2020-2025: Προσθήκη 8,3 GW, με τον ρυθμό να επιταχύνεται διαρκώς.
Αυτή η υπερπροσφορά καθαρής ενέργειας επέτρεψε στην Ελλάδα να καλύπτει το 50% των αναγκών της από τον ήλιο και τον άνεμο, περιορίζοντας τη χρήση του πανάκριβου πλέον λιγνίτη. Το αποτέλεσμα; Η χώρα μετατράπηκε από εισαγωγέας (το 2019 εισήγαγε το 18% του ρεύματός της) στον 4ο μεγαλύτερο εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη για το τρέχον έτος.
Επενδυτικό «μπαράζ» στα δίκτυα
Η πράσινη ενέργεια, ωστόσο, χρειάζεται και τις κατάλληλες «λεωφόρους» για να μετακινηθεί. Την τελευταία εξαετία, διοχετεύτηκαν περίπου 6 δισεκατομμύρια ευρώ στον εκσυγχρονισμό των δικτύων. Οι επενδύσεις αυτές χρηματοδοτούν κρίσιμα έργα, όπως:
- Τις υποθαλάσσιες διασυνδέσεις των νησιών με την ενδοχώρα.
- Την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών για καλύτερο έλεγχο της κατανάλωσης.
- Την υπογειοποίηση καλωδίων για προστασία από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Χρήσιμη πληροφορία: Η διασύνδεση των νησιών δεν μειώνει μόνο τις εκπομπές ρύπων, αλλά καταργεί σταδιακά και τις χρεώσεις ΥΚΩ (Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας) που επιβαρύνουν τους λογαριασμούς όλων των καταναλωτών για τη λειτουργία των παλιών πετρελαϊκών σταθμών στα νησιά.
Το βλέμμα στο μέλλον και το φυσικό αέριο
Παρά την έμφαση στις ΑΠΕ, η Ελλάδα δεν εγκαταλείπει τον στόχο της ενεργειακής αυτονομίας μέσω των ορυκτών πόρων. Το πρώτο τρίμηνο του 2027 αποτελεί ορόσημο, καθώς αναμένεται η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο. Εάν τα κοιτάσματα αποδειχθούν εκμεταλλεύσιμα, η χώρα θα αναβαθμίσει τον γεωπολιτικό της ρόλο, μετατρεπόμενη σε βασικό πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
