Για δεκαετίες, ο Αύγουστος στην Ελλάδα είχε άρωμα αντηλιακού, ήχους κυμάτων και πλοία γεμάτα ανθρώπους που εγκατέλειπαν τις πόλεις για να αναζητήσουν λίγες μέρες ξεγνοιασιάς σε κάποιο νησί ή χωριό. Όχι όμως φέτος. Το 2025 δείχνει να γράφει ένα διαφορετικό καλοκαίρι, με τους Έλληνες να μένουν πίσω – κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Οι μισοί Έλληνες δεν έκαναν διακοπές
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά: το 46% των πολιτών δεν μπόρεσαν να φύγουν για διακοπές, σύμφωνα με τα ευρήματα της Eurostat. Πρακτικά, ένας στους δύο Έλληνες δεν απόλαυσε ούτε μια εβδομάδα μακριά από την καθημερινότητα. Είναι ένα ποσοστό κατά 19% υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Παλαιότερα οι άδειες έφταναν τις 20 ή 30 μέρες», σημειώνει ο οικονομολόγος Τάκης Καλόφωνος από το ΕΚΚΕ. «Τώρα, οι περισσότεροι περιορίζονται σε λιγότερο από μία εβδομάδα, και αυτή στο χωριό».
Η Αίγινα και τα κοντινά νησιά δεν έσωσαν την εικόνα
Ακόμα και νησιά με χαμηλότερο κόστος, όπως η Αίγινα, βίωσαν πτώση της κίνησης. Πέρυσι, πάνω από 2 εκατομμύρια επισκέπτες επισκέφτηκαν το νησί. Φέτος, η εικόνα είναι τελείως διαφορετική.
«Πέρυσι τέτοιο καιρό δεν έβρισκες ξαπλώστρα μετά τις 10 το πρωί. Φέτος, είναι όλες άδειες», λέει ο Κωνσταντίνος Τσάντας, επαγγελματίας στον χώρο των θαλάσσιων σπορ. «Η πτώση στις πωλήσεις αγγίζει το 50%».
Το κόστος «καίει» τα ελληνικά πορτοφόλια
Ο μέσος μισθός παραμένει στα 1.342 ευρώ. Ένα απλό ταξίδι για μια οικογένεια με αυτοκίνητο σε Κυκλαδονήσι μπορεί να κοστίσει πάνω από 450 ευρώ μόνο για τα εισιτήρια. Προσθέστε σε αυτό τις τιμές καταλυμάτων, φαγητού και καυσίμων, και το συνολικό ποσό γίνεται απαγορευτικό.
«Ποιος μπορεί να πληρώσει 200 ευρώ τη βραδιά για ένα δωμάτιο στην Αμοργό;», αναρωτιέται η 28χρονη Ισμήνη Μπαλαλέ, που εργάζεται στο λιανεμπόριο με 850 ευρώ τον μήνα. «Όλοι οι φίλοι μου είναι στην ίδια κατάσταση. Και όλοι έχουμε μεταπτυχιακά».
Οι τουρίστες αυξάνονται, οι Έλληνες μένουν πίσω
Το 2024 η Ελλάδα υποδέχτηκε 36 εκατομμύρια τουρίστες, φέρνοντας έσοδα 21,7 δισ. ευρώ. Όμως, αυτή η επιτυχία ήρθε με τίμημα. Η ραγδαία αύξηση των τιμών στα νησιά και στους δημοφιλείς προορισμούς απέκλεισε, ουσιαστικά, τους Έλληνες από τις δικές τους διακοπές.
Ο καθηγητής Χρήστος Πιτέλης από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον είναι ξεκάθαρος:«Οι Έλληνες αποκλείονται από την ίδια τους την πολιτιστική και θρησκευτική παράδοση του Αυγούστου».
Η Αθήνα… δεν άδειασε ποτέ
Σε αντίθεση με προηγούμενες χρονιές, φέτος η πρωτεύουσα θυμίζει… αρχές Ιουλίου:
- Τα λεωφορεία είναι γεμάτα,
- Τα θερινά σινεμά έχουν πληρότητα 100%,
- Τα fast food και τα καφέ ξεχειλίζουν από νέους που έμειναν πίσω.
Ο Άρης Απικιάν, υπάλληλος στο κέντρο της Αθήνας, λέει με πικρία:«Γίναμε η Ταϊλάνδη της Ευρώπης. Εμείς δουλεύουμε, για να κάνουν διακοπές οι άλλοι».
Υποσχέσεις, αλλά η πραγματικότητα πιο σκληρή
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δεσμευτεί να αυξήσει τον μέσο μισθό στα 1.500 ευρώ μέχρι το 2027, όμως λίγοι νιώθουν αισιοδοξία. Οι αυξημένοι λογαριασμοί ενέργειας, οι τιμές των αγαθών και η γενικότερη ακρίβεια εξακολουθούν να «ροκανίζουν» το διαθέσιμο εισόδημα.
Ένα καλοκαίρι που άφησε γλυκόπικρη γεύση
Οι Έλληνες δεν ξέχασαν το καλοκαίρι – απλώς δεν είχαν τα μέσα να το ζήσουν. Αντί για βαλίτσες, πήραν μια κουβέρτα και κάθισαν στην αυλή ή στο μπαλκόνι. Αντί για νησί, πήγαν στο κοντινό πάρκο. Και αντί για θάλασσα, έβλεπαν stories από τουρίστες που απολάμβαναν τη χώρα τους.
«Ενώ οι ξένοι ζουν τα όνειρά τους στην Ελλάδα, εμείς βιώνουμε το τέλος των δικών μας», είπε ο Άρης. Και δύσκολα μπορεί να τον διαψεύσει κάποιος.
