Ο όρος incel είναι η συντόμευση του involuntary celibate – δηλαδή «ακούσια άγαμος». Αναφέρεται κυρίως σε ετεροφυλόφιλους άντρες που νιώθουν απογοητευμένοι και θυμωμένοι επειδή δεν έχουν επιτυχία στις ερωτικές ή σεξουαλικές τους σχέσεις, και γι’ αυτό κατηγορούν τις γυναίκες και την κοινωνία. Ο όρος χρησιμοποιείται πλέον ευρέως για να περιγράψει όχι απλώς μια κατάσταση, αλλά μια ολόκληρη ιντερνετική υποκουλτούρα με έντονο μισογυνισμό, συναισθήματα αποξένωσης και – σε ακραίες περιπτώσεις – επικίνδυνες ιδεολογίες.
Πώς ξεκίνησε ο όρος “incel”
Παρόλο που συνδέεται κυρίως με άντρες, τον όρο δημιούργησε μια γυναίκα, η Alana, τη δεκαετία του 1990, μέσω της ιστοσελίδας “Alana’s Involuntary Celibacy Project”. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί μια κοινότητα ανθρώπων που ένιωθαν κοινωνικά απομονωμένοι ή ντροπαλοί. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, η λέξη “incel” εξελίχθηκε σε κάτι πολύ πιο σκοτεινό.
Κοινά χαρακτηριστικά της κουλτούρας incel
Η σύγχρονη incel κοινότητα εκφράζεται κυρίως μέσω φόρουμ στο διαδίκτυο και χρησιμοποιεί έντονα slang, meme και κώδικες επικοινωνίας. Σύμφωνα με μελέτες, οι ιδεολογίες που συνδέουν τα μέλη περιλαμβάνουν:
- Ιεραρχία με βάση την εμφάνιση, με την πεποίθηση ότι η ελκυστικότητα καθορίζει την κοινωνική και σεξουαλική επιτυχία.
- Μισογυνιστική θεώρηση των γυναικών ως υπερβολικά επιλεκτικές («υπεργαμία»).
- Απόρριψη του φεμινισμού και επιθυμία για επιστροφή σε πατριαρχικές κοινωνίες.
Σύμφωνα με έρευνες, πολλοί incels υποστηρίζουν ακραίες λύσεις όπως εξαναγκαστικό γάμο ή ακόμη και βία για να “διορθωθεί” η κοινωνική ανισορροπία.
Κώδικες και όροι στην κουλτούρα incel
- Red Pill (Κόκκινο χάπι): Αντίληψη ότι «βλέπεις την αλήθεια» – δηλαδή ότι οι γυναίκες ελέγχουν τη σεξουαλικότητα και οι άνδρες είναι θύματα.
- Black Pill: Ακόμα πιο ακραία, μηδενιστική στάση ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει.
- Chads και Stacys: Ονόματα για ελκυστικούς άνδρες και γυναίκες που “κατέχουν την εξουσία”.
- Looksmaxxing: Η απόπειρα να γίνεις πιο ελκυστικός (με στυλ, γυμναστική κ.λπ.).
Γιατί θεωρείται επικίνδυνη η κουλτούρα incel
Η κουλτούρα των incels έχει συνδεθεί με πράξεις μαζικής βίας, όπως η επίθεση του Elliot Rodger το 2014 στην Καλιφόρνια, που σκότωσε έξι άτομα, καθώς και με επιθέσεις σε Καναδά και Βρετανία. Σε πολλές περιπτώσεις, οι δράστες ήταν ενεργοί σε φόρουμ incel και ανέφεραν τη ριζοσπαστικοποίησή τους από αυτές τις ιδέες.
Οι ακραίες αυτές ιδεολογίες έχουν συνδεθεί και με άλλες μορφές εξτρεμισμού όπως ο λευκός εθνικισμός και συνωμοσιολογικές θεωρίες.
Ψυχολογικές συνέπειες στους ίδιους τους incels
Μελέτες έχουν δείξει ότι η πλειονότητα των ατόμων που αυτοπροσδιορίζονται ως incels υποφέρουν από βαριά κατάθλιψη, άγχος, μοναξιά και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Πολλοί αποφεύγουν την ψυχολογική βοήθεια και καταφεύγουν σε αυτές τις κοινότητες ως μορφή “παρηγοριάς”.
Ο θυμός, η απόγνωση και η πεποίθηση ότι «οι γυναίκες φταίνε» για την κατάστασή τους οδηγούν σε επικίνδυνες ριζοσπαστικές συμπεριφορές.
ΔΙΑΒΑΣΕ: Τι σημαίνουν τα emoji στη σειρά του Netflix “Adolescence” – Αναλυτική εξήγηση όλων των συμβόλων
Πώς μπορούμε να προλάβουμε το φαινόμενο
Ειδικοί τονίζουν τη σημασία της συναισθηματικής εκπαίδευσης στα σχολεία, της πρόσβασης σε ψυχολογική υποστήριξη και της κατανόησης των παραγόντων που ωθούν νέους άνδρες προς τέτοιες κοινότητες.
Όπως λέει ο ψυχολόγος Giacomo Ciocca: “Οι incels υποφέρουν, αλλά δεν ξέρουν πώς να αλλάξουν. Αντί να στραφούν στη βοήθεια, επιλέγουν να κατηγορήσουν τους άλλους. Από αυτόν τον θυμό γεννιέται η βία.”
Η πρόληψη είναι το κλειδί. Με κατάλληλη ενημέρωση, εκπαίδευση και ψυχολογική στήριξη, μπορούμε να αποτρέψουμε την εξάπλωση αυτής της τοξικής και επικίνδυνης κουλτούρας.
