Η ώρα της Δικαιοσύνης για τη μεγαλύτερη σιδηροδρομική τραγωδία της σύγχρονης Ελλάδας έφτασε. Σχεδόν τρία χρόνια μετά το μοιραίο βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023, η δικαστική αίθουσα στο συγκρότημα «Γαιόπολις» στη Λάρισα γίνεται το επίκεντρο του πανελλήνιου ενδιαφέροντος, καθώς ξεκινά η δίκη που καλείται να δώσει απαντήσεις για τον θάνατο 57 ανθρώπων.
Στις 9 το πρωί της Δευτέρας, η πρόεδρος του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας θα κηρύξει την έναρξη μιας διαδικασίας που αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον δύο έτη. Σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, 36 κατηγορούμενοι καλούνται να λογοδοτήσουν για μια αλληλουχία λαθών που οδήγησε στη μετωπική σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών.
Οι «πρωταγωνιστές» του εδωλίου και οι βαριές κατηγορίες
Στο επίκεντρο της δίκης βρίσκονται 36 πρόσωπα, από τη βάση της ιεραρχίας έως την κορυφή των διοικητικών συμβουλίων. Ανάμεσά τους:
- Οι τρεις σταθμάρχες της Λάρισας και ο επιθεωρητής τους.
- Στελέχη του ΟΣΕ και της ΕΡΓΟΣΕ, που κατηγορούνται για την κατάσταση του δικτύου.
- Υψηλόβαθμα στελέχη της Hellenic Train και της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ).
Για 33 από τους κατηγορούμενους, η κατηγορία αφορά το κακούργημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία με ενδεχόμενο δόλο, αδίκημα που επισύρει ακόμα και την ποινή των ισοβίων δεσμών.
Η «μάχη» των ενστάσεων και το κενό της έκρηξης
Παρά την έναρξη της δίκης, η ουσιαστική εξέταση των μαρτύρων ενδέχεται να καθυστερήσει εβδομάδες. Οι συνήγοροι των οικογενειών αναμένεται να καταθέσουν πλήθος ενστάσεων, με κυριότερη την απουσία του αδικήματος της έκρηξης από το κατηγορητήριο.
Οι συγγενείς των θυμάτων υποστηρίζουν ότι η πυρόσφαιρα που δημιουργήθηκε μετά τη σύγκρουση δεν οφείλεται αποκλειστικά στα έλαια σιλικόνης, αλλά πιθανώς σε παράνομο φορτίο, και ζητούν να διερευνηθεί γιατί χάθηκε οπτικό υλικό από την αμαξοστοιχία.
Οι 6 ανοιχτές δικογραφίες: Το «παζλ» των ευθυνών
Η δίκη στη Λάρισα είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Η Δικαιοσύνη κινείται παράλληλα σε πολλά επίπεδα:
- Η δίκη των βίντεο: Για το υλικό που «εξαφανίστηκε» από τον σταθμό Θεσσαλονίκης.
- Σύμβαση 717: Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τα συστήματα τηλεδιοίκησης που δεν λειτούργησαν ποτέ.
- Αλλοίωση τόπου (Μπάζωμα): Η έρευνα για τις ευθύνες πολιτικών προσώπων και της Περιφέρειας στην παρέμβαση στον χώρο του δυστυχήματος.
- Πολιτικές ευθύνες: Η δικογραφία για τον πρώην υπουργό Κ. Καραμανλή στον Άρειο Πάγο.
- Αστικές αποζημιώσεις: Οι πρώτες αποφάσεις που δικαιώνουν συγγενείς, επιδικάζοντας ποσά εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.
Τι διακυβεύεται
Για τους 352 μάρτυρες και τους 200 δικηγόρους, αυτή δεν είναι μια τυπική ποινική διαδικασία. Είναι μια προσπάθεια να χαρτογραφηθούν οι συστημικές παθογένειες δεκαετιών. Αν οι ρυθμοί της δίκης δεν είναι ταχείς, ελλοχεύει ο κίνδυνος παραγραφής ορισμένων πλημμελημάτων το 2031, γεγονός που καθιστά τον χρόνο τον μεγαλύτερο αντίπαλο της Δικαιοσύνης.
Η κοινωνία αναμένει να δει αν η απόδοση ευθυνών θα σταματήσει στο «ανθρώπινο λάθος» ή αν θα αγγίξει την καρδιά της διοικητικής και πολιτικής ανεπάρκειας που άφησε τον ελληνικό σιδηρόδρομο στο έλεος της τύχης.
