Ο Άλαν Λίκτμαν, διακεκριμένος ιστορικός και αναλυτής, διατηρεί τη φήμη του ως αλάνθαστος προγνωστής των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ τα τελευταία 40 χρόνια, έχοντας προβλέψει σωστά τον νικητή σε εννέα από τις δέκα τελευταίες αναμετρήσεις. Για την ερχόμενη εκλογική αναμέτρηση, ο Λίκτμαν επιλέγει ως νικήτρια την Κάμαλα Χάρις, υποψήφια των Δημοκρατικών, απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, δηλώνει ιδιαίτερα προβληματισμένος για την επόμενη μέρα, καθώς η αμφιλεγόμενη αυτή αναμέτρηση φέρνει έντονες ανησυχίες για την αμερικανική δημοκρατία.
Τα 13 κλειδιά του Λίκτμαν για την εκλογική νίκη
Το σύστημα πρόβλεψης του Άλαν Λίκτμαν, γνωστό ως τα «13 κλειδιά για τον Λευκό Οίκο», αποτελείται από δεκατρία βασικά σημεία που καθορίζουν αν το κόμμα του εκάστοτε προέδρου μπορεί να επανεκλεγεί. Κάθε κλειδί, βασισμένο σε ιστορικά δεδομένα και πολιτικές τάσεις, βαθμολογείται ως «σωστό» ή «λάθος», ανάλογα με το αν ευνοεί το κυβερνών κόμμα. Η διαδικασία είναι αυστηρά αντικειμενική και απομακρύνεται από δημοσκοπικά δεδομένα ή το εκάστοτε κλίμα της κοινής γνώμης.
Αυτά είναι τα 13 κλειδιά του Λίκτμαν και η βαθμολόγησή τους για την προεκλογική κατάσταση του 2024:
- Πλειοψηφία στη Βουλή: Η ισχύουσα κυβέρνηση δεν έχει ενισχυθεί στις ενδιάμεσες εκλογές, γεγονός που θεωρείται αρνητικό.
- Απουσία σοβαρού εσωκομματικού ανταγωνισμού: Κανένας ισχυρός αντίπαλος δεν διεκδικεί το χρίσμα από την Κάμαλα Χάρις, κάτι που αποτελεί θετικό στοιχείο.
- Ο εν ενεργεία πρόεδρος δεν είναι υποψήφιος: Αρνητικό για το κυβερνών κόμμα, καθώς η Χάρις δεν είναι πρόεδρος εν ενεργεία.
- Απουσία ισχυρού τρίτου κόμματος: Δεν υπάρχει σοβαρή απειλή από τρίτο κόμμα, γεγονός που ευνοεί το κυβερνών κόμμα.
- Ισχυρή βραχυπρόθεσμη οικονομία: Η οικονομική κατάσταση δείχνει αντοχές, κάτι που λειτουργεί υπέρ των Δημοκρατικών.
- Σταθερή μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη: Η οικονομία έχει δείξει πρόοδο, γεγονός που επίσης θεωρείται θετικό.
- Σημαντικές αλλαγές στην εθνική πολιτική: Οι Δημοκρατικοί έχουν υλοποιήσει μεταρρυθμίσεις, κάτι που ευνοεί την υποψηφιότητά τους.
- Απουσία έντονων κοινωνικών ταραχών: Η κοινωνική σταθερότητα είναι ένα ισχυρό σημείο για την κυβέρνηση.
- Καθαρότητα από σκάνδαλα: Η κυβέρνηση δεν έχει εμπλακεί σε μεγάλα σκάνδαλα, κάτι που προσμετράται θετικά.
- Αποτυχίες σε εξωτερική πολιτική: Υπάρχουν αμφιλεγόμενες στιγμές που κρίνουν ελαφρώς αρνητικά αυτό το σημείο.
- Επιτυχίες σε εξωτερική πολιτική: Κάποιες επιτυχίες της εξωτερικής πολιτικής λειτουργούν ως θετικό στοιχείο.
- Χαρισματικός ηγέτης του κυβερνώντος κόμματος: Η Χάρις δεν θεωρείται ιδιαίτερα χαρισματική, κάτι που προσμετράται αρνητικά.
- Έλλειψη χαρισματικού αντιπάλου: Ο Τραμπ θεωρείται χαρισματικός υποψήφιος, κάτι που λειτουργεί υπέρ του.
Η ανησυχία του Λίκτμαν για τη δημοκρατία
Αυτό που προκαλεί ανησυχία στον Άλαν Λίκτμαν δεν είναι μόνο η εκλογική μάχη αυτή καθαυτή, αλλά η πιθανή αποσταθεροποίηση της δημοκρατίας στην Αμερική. Όπως δηλώνει, η δημοκρατία είναι ένα «εύθραυστο πολιτικό σύστημα» που δεν έχει βαθιές ιστορικές ρίζες. «Για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, η δημοκρατία ήταν ανύπαρκτη», επισημαίνει, υπενθυμίζοντας πως οι άνθρωποι συχνά κυβερνούνταν από απόλυτους μονάρχες και δικτάτορες.
Το σύστημα των «13 κλειδιών» έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό όλα αυτά τα χρόνια, αλλά όπως και ο ίδιος ο Λίκτμαν αναγνωρίζει, η σημερινή κατάσταση είναι γεμάτη προκλήσεις και αβεβαιότητες.
Ο άνθρωπος πίσω από τα «κλειδιά»
Ο Άλαν Λίκτμαν, ένας απόφοιτος του Χάρβαρντ με ειδίκευση στη σύγχρονη αμερικανική ιστορία και τις ποσοτικές αναλύσεις, έχει κερδίσει την παγκόσμια αναγνώριση για τη συνεισφορά του στον χώρο της πολιτικής πρόβλεψης. Στα 77 του χρόνια, παραμένει επίκαιρος και ανήσυχος για το μέλλον της δημοκρατίας, ελπίζοντας ότι οι προβλέψεις του δεν θα τον απογοητεύσουν σε αυτήν την ιδιαίτερα φορτισμένη αναμέτρηση.
