Σε μια εποχή όπου τα όρια του κοινωνικού αυτοπροσδιορισμού επαναδιατυπώνονται καθημερινά, μια νέα, αναπάντεχη πρόκληση έρχεται να αναστατώσει την επιστημονική κοινότητα της Ιβηρικής Χερσονήσου. Δεν πρόκειται για κάποια νομική διαμάχη ή μια θεωρητική συζήτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά για μια πέρα για πέρα υπαρκτή κατάσταση που εκτυλίσσεται μέσα στις αίθουσες αναμονής των κτηνιατρείων. Η ραγδαία εξάπλωση του κινήματος των «Therians» (Θηριανών) στην Πορτογαλία –ανθρώπων δηλαδή που αισθάνονται και δηλώνουν ότι η εσωτερική τους φύση ταυτίζεται με κάποιο ζώο– ανάγκασε την επίσημη ηγεσία των κτηνιάτρων της χώρας να εκδώσει μια πρωτοφανή ανακοίνωση-οδηγό.
Το ζήτημα ξέφυγε από τα στενά όρια του διαδικτυακού φαινομένου όταν νεαροί, κυρίως, πολίτες άρχισαν να επισκέπτονται ιατρεία μικρών ζώων, ζητώντας από το προσωπικό να τους εξετάσει, να τους διαγνώσει ή ακόμη και να τους χορηγήσει θεραπευτική αγωγή.
Το Νομικό και Ιατρικό «Μπλόκο» του Συλλογικού Οργάνου
Η αντίδραση του Πορτογαλικού Κτηνιατρικού Συλλόγου (OMV) ήταν άμεση και θεσμική, θέτοντας ένα ξεκάθαρο όριο ανάμεσα στην κοινωνική αποδοχή και την ιατρική πράξη. Με εγκύκλιο που απέστειλε προς όλα τα μέλη του, ο Σύλλογος ξεκαθαρίζει ότι οι επιστήμονες του κλάδου οφείλουν να αρνούνται κατηγορηματικά την παροχή οποιασδήποτε υπηρεσίας υγείας σε άτομα της συγκεκριμένης κοινότητας.
Στην επίσημη τοποθέτησή του, το OMV υπογραμμίζει μια βασική νομική διάσταση:
«Η πορτογαλική νομοθεσία αναγνωρίζει και προστατεύει ρητά το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, την έκφραση και την ταυτότητα φύλου των πολιτών. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν προβλέπει, ούτε θωρακίζει νομικά, οποιοδήποτε καθεστώς “ταυτότητας ζώου” για ένα ανθρώπινο ον.»
Με απλά λόγια, ο νόμος συνεχίζει να αντιμετωπίζει κάθε άτομο που αυτοπροσδιορίζεται ως ζώο αποκλειστικά ως άνθρωπο. Κατά συνέπεια, οποιαδήποτε απόπειρα κλινικής εξέτασης, συνταγογράφησης ή ιατρικής παρέμβασης από κτηνίατρο σε άνθρωπο συνιστά παράνομη άσκηση επαγγέλματος και παραβίαση των κανόνων δεοντολογίας.
Πώς Πρέπει να Αντιδρούν οι Γιατροί;
Ο οδηγός συμπεριφοράς του Συλλόγου περιλαμβάνει και συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές για τη διαχείριση αυτών των περιστατικών, δίνοντας έμφαση στην ψυχραιμία και τον επαγγελματισμό. Όπως σημειώνεται, σε περίπτωση που ένας «θηριάνθρωπος» ζητήσει βοήθεια, ο κτηνίατρος οφείλει:
- Να αρνηθεί ευγενικά αλλά σταθερά τη διαδικασία.
- Να χρησιμοποιήσει ορθή, σαφή και καθόλου προσβλητική γλώσσα.
- Να εξηγήσει με σαφήνεια ότι η ακαδημαϊκή και επαγγελματική του κατάρτιση αφορά αποκλειστικά το ζωικό βασίλειο και ότι η ανθρώπινη υγεία εμπίπτει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα των συμβατικών γιατρών.
Ποιοι Είναι οι Therians και Πώς Κατέκτησαν το TikTok
Για να κατανοήσει κανείς τις ρίζες αυτής της συμπεριφοράς, πρέπει να ανατρέξει στις σύγχρονες ψηφιακές κοινότητες. Ο όρος Therian (από την ελληνική λέξη θηρίο) περιγράφει μια υποκουλτούρα ατόμων που βιώνουν μια βαθιά, πνευματική ή ψυχολογική σύνδεση με ένα συγκεκριμένο είδος ζώου – όπως ο λύκος, η αλεπού, η γάτα ή η αρκούδα.
Το κίνημα γνώρισε εκρηκτική άνοδο μέσω των αλγορίθμων του TikTok, όπου εκατοντάδες νεαροί χρήστες μοιράζονται βίντεο στα οποία φορούν χειροποίητες μάσκες, τεχνητές ουρές ή μουστάκια. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για ένα απλό παιχνίδι μεταμφίεσης (cosplay). Οι Therians υιοθετούν πλήρως τον τρόπο έκφρασης των ζώων στην καθημερινότητά τους: επικοινωνούν με γαβγίσματα ή νιαουρίσματα, κινούνται στο έδαφος στηριζόμενοι στα τέσσερα άκρα και προσπαθούν να αναπαράγουν τις συνήθειες του ζώου με το οποίο ταυτίζονται.