Ένα ιδιότυπο περιβαλλοντικό θρίλερ εξελίσσεται τις τελευταίες ώρες στο λεκανοπέδιο της Αττικής, με μια έντονη και διάχυτη οσμή, που προσομοιάζει σε υγραέριο ή φυσικό αέριο, να έχει προκαλέσει μπαράζ τηλεφωνημάτων από ανησύχους πολίτες. Από το μεσημέρι της Τρίτης, κάτοικοι σε ένα ευρύ γεωγραφικό φάσμα –από τον Πειραιά και το παραλιακό μέτωπο μέχρι τη Νέα Σμύρνη και την καρδιά της Αθήνας– έρχονται αντιμέτωποι με μια αποπνικτική ατμόσφαιρα, η οποία κινητοποίησε άμεσα τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και τα τεχνικά συνεργεία των δικτύων ενέργειας.
Παρά την αρχική αίσθηση ότι πρόκειται για κάποιου είδους βιομηχανικό ατύχημα ή βλάβη σε αγωγό, τα πρώτα επίσημα στοιχεία δείχνουν πως η απάντηση κρύβεται μακριά από το αστικό δίκτυο.
Αποκλείεται η Διαρροή στο Δίκτυο Φυσικού Αερίου
Η πρώτη και πιο κρίσιμη κίνηση των αρμόδιων αρχών ήταν ο έλεγχος των υποδομών μεταφοράς και διανομής καυσίμων. Σύμφωνα με πηγές από τους διαχειριστές του δικτύου, οι μετρήσεις πίεσης στις κεντρικές και δευτερεύουσες αρτηρίες φυσικού αερίου είναι απόλυτα σταθερές, χωρίς την παραμικρή ένδειξη απώλειας.
Τα τεχνικά κλιμάκια που περιπολούν στις περιοχές όπου εντοπίστηκε το πρόβλημα δεν έχουν καταγράψει εστία διαρροής, γεγονός που επιτρέπει στις αρχές να καθησυχάσουν το κοινό όσον αφορά θέματα άμεσης δημόσιας ασφάλειας και κινδύνου ανάφλεξης.
Η Μετεωρολογική Ακτινογραφία: Τι Είναι η Ανάλυση HYSPLIT
Καθώς η εκδοχή του τεχνικού ατυχήματος υποχωρεί, στο μικροσκόπιο μπαίνει ο παράγοντας του καιρού και της μεταφοράς αέριων μαζών. Ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς, με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έδωσε μια νέα επιστημονική διάσταση στην προέλευση της δυσοσμίας, παρουσιάζοντας τα δεδομένα από το μοντέλο HYSPLIT (Hybrid Single-Particle Lagrangian Integrated Trajectory).
Πώς λειτουργεί το HYSPLIT: Πρόκειται για ένα εξελιγμένο υπολογιστικό σύστημα που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες διεθνώς για να χαρτογραφήσουν την «οπισθοτροχιά» του αέρα. Με απλά λόγια, το μοντέλο τρέχει τον χρόνο προς τα πίσω για να δείξει από ποια ακριβώς σημεία πέρασαν οι αέριες μάζες πριν φτάσουν πάνω από τα κεφάλια μας.
Σύμφωνα με τον κ. Κολυδά, η συγκεκριμένη ανάλυση έδειξε ότι ο αέρας που εισέπνεαν οι κάτοικοι στο κέντρο και τα νότια προάστια είχε ταξιδέψει προηγουμένως πάνω από τον νότιο – νοτιοανατολικό θαλάσσιο και παράκτιο τομέα της Αττικής.
Οι 5 Πιθανές Πηγές της Μυστηριώδους Οσμής
Με βάση τη θαλάσσια διαδρομή του αέρα, οι επιστήμονες και οι αρχές στρέφουν πλέον την προσοχή τους σε εναλλακτικά σενάρια. Οι επικρατέστερες πηγές που εξετάζονται και απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση είναι:
- Ναυτιλιακές και Λιμενικές Δραστηριότητες: Πλύση δεξαμενών πλοίων (slops) στον Σαρωνικό ή μεταφορά καυσίμων από δεξαμενόπλοια υπό συγκεκριμένες συνθήκες.
- Βιομηχανικά Καύσιμα: Εκπομπές από παράκτιες εγκαταστάσεις ή διυλιστήρια.
- Δίκτυο Λυμάτων: Έντονη συγκέντρωση αερίων αποχέτευσης σε παραθαλάσσιους αγωγούς.
- Οργανική Αποσύνθεση: Φυσικές διεργασίες σε ελώδεις περιοχές ή εκβολές.
- Έκρηξη Φυτοπλαγκτόν: Βιολογικά φαινόμενα στη θάλασσα που, υπό συνθήκες ζέστης και άπνοιας, απελευθερώνουν θειούχες ενώσεις με οσμή που θυμίζει γκάζι ή κλούβιο αυγό.
Χρήσιμη Πληροφορία: Γιατί η Μυρωδιά του Αερίου Είναι Τεχνητή;
Ίσως πολλοί δεν γνωρίζουν ότι το φυσικό αέριο στην πρωτογενή του μορφή είναι εντελώς άοσμο και άχρωμο. Η χαρακτηριστική, βαριά μυρωδιά που όλοι αναγνωρίζουμε ως «αέριο» δεν είναι φυσική, αλλά προστίθεται τεχνητά από τις εταιρείες διανομής.
Η ουσία αυτή ονομάζεται μερκαπτάνη (ή θειόλη) και προστίθεται στο δίκτυο αποκλειστικά για λόγους ασφαλείας, ώστε να γίνεται άμεσα αντιληπτή ακόμα και η παραμικρή διαρροή από την ανθρώπινη όσφρηση. Το γεγονός ότι πολλές χημικές ενώσεις της θάλασσας ή της αποσύνθεσης περιέχουν επίσης θείο, εξηγεί γιατί το κοινό μπορεί εύκολα να μπερδέψει μια θαλάσσια ρύπανση ή ένα φυσικό φαινόμενο με διαρροή γκαζιού.
Η πολιτική προστασία και οι αρμόδιοι περιβαλλοντικοί φορείς βρίσκονται σε ετοιμότητα προκειμένου να πραγματοποιήσουν χημικές μετρήσεις πεδίου (δειγματοληψίες αέρα), οι οποίες, σε συνδυασμό με τα μετεωρολογικά μοντέλα, θα δώσουν την τελική, ξεκάθαρη απάντηση στο τι ακριβώς ανέπνευσε η Αθήνα.
