Η Αττική βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα από τα σοβαρότερα υδρολογικά αδιέξοδα των τελευταίων δεκαετιών. Η θεαματική έλλειψη βροχοπτώσεων των τελευταίων δύο ετών οδήγησε τα αποθέματα νερού σε οριακά επίπεδα, με αποτέλεσμα οι αρχές να εξετάζουν σενάρια διαχείρισης έκτακτης ανάγκης. Ο καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών και πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι απαιτείται άμεσος και επιστημονικά σχεδιασμένος μηχανισμός αντιμετώπισης για να αποφευχθούν σοβαρές ελλείψεις τα επόμενα χρόνια.
«Δεν φανταζόμασταν ότι θα φτάναμε εδώ» – Πώς δημιουργήθηκε το πρόβλημα
Όπως εξήγησε ο κ. Λέκκας μιλώντας στο ERTnews, η ανησυχία υπήρχε εδώ και καιρό, αλλά η έκταση της λειψυδρίας ξεπέρασε κάθε προηγούμενη πρόβλεψη. Η Αττική οδηγήθηκε στην παρούσα κατάσταση λόγω ενός παρατεταμένου κύκλου ξηρασίας, με βροχοπτώσεις που έφτασαν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Η απουσία νερού στους ταμιευτήρες, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη κατανάλωση, έχει διαμορφώσει ένα περιβάλλον όπου απαιτούνται μέτρα όχι μόνο για την κάλυψη των άμεσων αναγκών, αλλά και για τη διασφάλιση της επόμενης διετίας.
Υδατικοί πόροι σε οριακό σημείο – Τι συμβαίνει σε Αττική και νησιά
Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ υπογράμμισε ότι κάθε περιοχή έχει διαφορετικό προφίλ υδροληψίας. Πολλά νησιά, που στηρίζονταν παραδοσιακά σε υπόγεια υδροφόρα στρώματα, πλέον αντιμετωπίζουν σοβαρή εξάντληση. Η υπεράντληση, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, δεν μπορεί να συνεχιστεί – ιδιαίτερα όταν συνδέεται με μη αναγκαίες χρήσεις, όπως η πλήρωση ιδιωτικών πισινών.
Παράλληλα, υπάρχουν ακόμη υπόγεια αποθέματα γύρω από την Αττική που μπορούν να αξιοποιηθούν, αλλά μόνο μέσα από οργανωμένο σχεδιασμό, όχι μέσω χιλιάδων ανεξέλεγκτων γεωτρήσεων που επιδεινώνουν το πρόβλημα.
Η αναθεώρηση της στρατηγικής: Ταμιευτήρες, φράγματα και η πραγματικότητα της ξηρασίας
Πολλά μικρά φράγματα, ταμιευτήρες και έργα συλλογής νερού σε νησιωτικές περιοχές έχουν πλέον αχρηστευτεί λόγω της μακράς ξηρασίας, σύμφωνα με τον κ. Λέκκα. Η κατάσταση αυτή δείχνει ότι η κλιματική κρίση έχει ήδη ανατρέψει το μοντέλο διαχείρισης υδάτων που ίσχυε τα προηγούμενα χρόνια, καθιστώντας απαραίτητη μια νέα στρατηγική, βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα και όχι σε παλαιές προσεγγίσεις.
Ο ίδιος τόνισε ακόμη την ανάγκη έργων τεχνητού εμπλουτισμού των υπόγειων υδροφορέων, ιδιαίτερα μετά από μεγάλες πυρκαγιές, αναφέροντας ότι «οι υπόγειοι υδροφορείς είναι οι μεγαλύτεροι ταμιευτήρες που διαθέτουμε».
Αφαλάτωση: Χρήσιμη, αλλά όχι χωρίς κόστος
Αναφερόμενος στη λύση της αφαλάτωσης, ο καθηγητής έστειλε σαφές μήνυμα: το εργαλείο αυτό μπορεί να συμβάλει, αλλά δεν είναι ούτε απλό ούτε ακίνδυνο.Η διαδικασία απαιτεί υψηλή κατανάλωση ενέργειας, ενώ έχει σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ειδικά εάν δεν βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές. Ταυτόχρονα, η απόρριψη του παραγόμενου άλμης στο θαλάσσιο περιβάλλον μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στα οικοσυστήματα, γεγονός που καθιστά τις λύσεις αφαλάτωσης στα νησιά ιδιαίτερα απαιτητικές.
Η επόμενη ημέρα: Τι χρειάζεται να γίνει άμεσα
Ο κ. Λέκκας υπογράμμισε ότι απαιτείται ένα εξειδικευμένο σχέδιο ανά περιοχή, που θα περιλαμβάνει:
- συνδυασμό επιφανειακών και υπόγειων υδάτων,
- επιλεκτική χρήση αφαλάτωσης,
- έργα ενίσχυσης των υπόγειων υδροφορέων,
- έλεγχο υπεράντλησης και σαφείς κανόνες χρήσης νερού.
Παρά τις πρόσφατες βροχοπτώσεις, οι οποίες δίνουν μια μικρή «ανάσα», ο καθηγητής ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. Η κατάσταση, όπως λέει, απαιτεί εγρήγορση, επιστημονική καθοδήγηση και αποφασιστικότητα.
