Το Ρίο ντε Τζανέιρο μετρά τις πληγές του μετά την πιο φονική αστυνομική επιχείρηση που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της πόλης. Τουλάχιστον 64 άνθρωποι, ανάμεσά τους τέσσερις αστυνομικοί, έχασαν τη ζωή τους σε μια μαζική επιχείρηση εναντίον της ισχυρής συμμορίας Comando Vermelho, λίγες ημέρες πριν το Ρίο φιλοξενήσει διεθνείς εκδηλώσεις για το κλίμα.
Επιχείρηση-σοκ πριν τη σύνοδο για το κλίμα
Η αστυνομία κινητοποίησε 2.500 άνδρες και τεθωρακισμένα οχήματα στις φαβέλες Alemao και Penha, κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο του Ρίο. Οι συγκρούσεις ξέσπασαν νωρίς το πρωί της Τρίτης, όταν ένοπλοι των συμμοριών άνοιξαν πυρ, ενώ σε βίντεο της αστυνομίας φαίνονται drones οπλισμένα με χειροβομβίδες να χρησιμοποιούνται από εγκληματίες για να παγιδεύσουν τις δυνάμεις ασφαλείας.
Οι συμμορίες, προσπαθώντας να καθυστερήσουν την προέλαση των αρχών, έκαψαν αυτοκίνητα και απέκλεισαν δρόμους, ενώ οι πυροβολισμοί ακούγονταν για ώρες. Ο καπνός κάλυψε τον ορίζοντα της πόλης, καθώς οι δυνάμεις ασφαλείας προσπαθούσαν να εξουδετερώσουν τα οχυρά των εμπόρων ναρκωτικών.
«Είμαστε σταθεροί απέναντι στη ναρκοτρομοκρατία»
Ο κυβερνήτης του Ρίο, Κλαούντιο Κάστρο, επιβεβαίωσε ότι η επιχείρηση είχε στόχο «την καρδιά του οργανωμένου εγκλήματος».
«Είμαστε σταθεροί απέναντι στη ναρκοτρομοκρατία», έγραψε σε ανάρτησή του, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις αυτές είναι «αναγκαίες για την ασφάλεια των πολιτών».
Μέχρι το βράδυ, είχαν γίνει 81 συλλήψεις, ενώ οι αρχές επιδιώκουν την εκτέλεση 250 ενταλμάτων σύλληψης και ερευνών για υπόπτους εμπόρους ναρκωτικών και κυκλώματα ξεπλύματος χρήματος.
Κοινωνικές αντιδράσεις και οργή
Η επιχείρηση, ωστόσο, έχει προκαλέσει κύμα αντιδράσεων από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολίτες, καθώς οι περισσότερες μάχες σημειώθηκαν μέσα σε πυκνοκατοικημένες φαβέλες. Ο δημοσιογράφος του Reuters κατέγραψε δεκάδες άνδρες χωρίς πουκάμισα να οδηγούνται υπό κράτηση, ενώ οικογένειες θρηνούσαν έξω από νοσοκομεία για τους νεκρούς και τραυματίες.
Η εκτελεστική διευθύντρια του οργανισμού Sou da Paz, Καρολίνα Ρικάρντο, χαρακτήρισε την επιχείρηση «τραγωδία»:
«Αυτή η προσέγγιση είναι αποτυχημένη. Δεν πλήττει την καρδιά του κυκλώματος, αλλά τα χαμηλά στρώματα των φτωχών κοινοτήτων που ζουν υπό φόβο και βία».
ΟΗΕ: «Αποτροπιασμός και ανησυχία για παραβιάσεις»
Το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) εξέφρασε βαθύ αποτροπιασμό για τη σφαγή:
«Η φονική επιχείρηση στο Ρίο ενισχύει την ανησυχητική τάση των θανατηφόρων επιχειρήσεων σε περιθωριοποιημένες κοινότητες της Βραζιλίας», ανέφερε το ανακοινωθέν, καλώντας τις αρχές να διεξαγάγουν άμεσες και διαφανείς έρευνες για πιθανές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η διεθνής εικόνα της Βραζιλίας σε κρίση
Η χρονική συγκυρία της επιχείρησης προκαλεί επιπλέον ανησυχία: το Ρίο ετοιμάζεται να φιλοξενήσει τη Σύνοδο C40 για το Κλίμα και το βραβείο Earthshot του πρίγκιπα Γουίλιαμ, με τη συμμετοχή προσωπικοτήτων όπως η Κάιλι Μινόγκ και ο Σεμπάστιαν Φέτελ. Η κυβέρνηση του προέδρου Λούλα ντα Σίλβα δέχεται πιέσεις να αποδείξει ότι η χώρα μπορεί να εγγυηθεί ασφάλεια χωρίς καταπάτηση δικαιωμάτων.
Η πιο φονική επιχείρηση στην ιστορία του Ρίο
Με 64 νεκρούς, η επιχείρηση της Τρίτης ξεπερνά κάθε προηγούμενο, υπερδιπλασιάζοντας τον αριθμό θυμάτων της μέχρι τώρα πιο αιματηρής αστυνομικής επιχείρησης της πόλης.Η Βραζιλία βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το ίδιο δίλημμα: ασφάλεια ή δικαιώματα; Και η απάντηση, για τους κατοίκους των φαβελών, κοστίζει κάθε φορά ολοένα και περισσότερες ζωές.
