Σε επιφυλακή οι ειδικοί – Έκτακτη ανακοίνωση του ΕΚΠΑ για τον κίνδυνο καταπτώσεων στα πρανή της καλδέρας
Η Διεπιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων του ΕΚΠΑ εξέδωσε έκτακτη ανακοίνωση, προειδοποιώντας για τον αυξημένο κίνδυνο κατολισθήσεων στη Σαντορίνη, λόγω της έντονης σεισμικής δραστηριότητας που πλήττει την περιοχή τις τελευταίες ημέρες.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο συνδυασμός των διαρκών σεισμικών δονήσεων και της γεωμορφολογίας της καλδέρας μπορεί να οδηγήσει σε καταπτώσεις βράχων, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο υποδομές, κατοικίες, τουριστικές περιοχές και κρίσιμα δίκτυα.
Σεισμικό «σμήνος» με χιλιάδες δονήσεις από τις 26 Ιανουαρίου
Η σεισμική δραστηριότητα στη ζώνη Σαντορίνης – Αμοργού έχει ενταθεί από τις 26 Ιανουαρίου 2025. Μέχρι τις 4 Φεβρουαρίου, το Εργαστήριο Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ έχει καταγράψει περισσότερους από 7.700 σεισμούς.
- Στις 4 Φεβρουαρίου, σημειώθηκαν πάνω από 1.300 σεισμοί, με τον μεγαλύτερο να φτάνει τα 4,9-5 Ρίχτερ.
- Στις 5 Φεβρουαρίου, η σεισμική δραστηριότητα συνέχισε με 120 νέους σεισμούς, εκ των οποίων 19 είχαν μέγεθος 4 Ρίχτερ, ενώ ο ισχυρότερος άγγιξε τα 5,1 Ρίχτερ.
- Στις 6 Φεβρουαρίου, κατά τις πρώτες ώρες της ημέρας, καταγράφηκαν 30 νέες δονήσεις, με τον ισχυρότερο σεισμό να φτάνει τα 4,6 Ρίχτερ.
Η πλειονότητα των σεισμών εντοπίζεται νοτιοδυτικά της Ανύδρου, ενώ υπάρχει μετακίνηση των επικέντρων προς τα βορειοανατολικά.
Γιατί είναι υψηλός ο κίνδυνος κατολισθήσεων;
Η Σαντορίνη είναι γνωστή για τα απότομα και ασταθή πρανή της καλδέρας, τα οποία έχουν υποστεί κατολισθήσεις στο παρελθόν, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονης σεισμικής δραστηριότητας.
🔹 Ιστορικό κατολισθήσεων στη Σαντορίνη
Κατολισθήσεις έχουν σημειωθεί ήδη από το 1507, με σημαντικά φαινόμενα να καταγράφονται το 1508, 1870, 1926 και 1956. Οι δονήσεις από μακρινές σεισμικές εστίες, ακόμα και από την Κρήτη ή τη Ρόδο, έχουν προκαλέσει καταπτώσεις βράχων στην καλδέρα.
🔹 Επικίνδυνες περιοχές σήμερα
Από τις 27 Ιανουαρίου 2025, έχουν ήδη παρατηρηθεί μικρές κατολισθήσεις σε:
- Κόκκινη Παραλία
- Παραλία Βλυχάδας
- Όρμο Αθηνιού
- Παλιό Λιμάνι Φηρών
- Ημεροβίγλι (Σκάρος)
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η συνέχιση της σεισμικής δραστηριότητας μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερης κλίμακας κατολισθήσεις, ιδιαίτερα στις περιοχές με έντονη τουριστική κίνηση.
Ποιες περιοχές κινδυνεύουν περισσότερο;
Βάσει των πολυετών ερευνών του ΕΚΠΑ, οι πιο ευάλωτες ζώνες είναι:
- Παλαιός Λιμένας Φηρών & η διαδρομή του τελεφερίκ, που δέχεται 1,5 εκατ. επισκέπτες ετησίως
- Λιμάνι Αθηνιού & τα πρανή του Όρμου Αθηνιού
- Οικισμός Κόρφος στη Θηρασιά
- Αρμένη & Αμμούδι στην Οία
Οι περιοχές αυτές παρουσιάζουν υψηλή επιδεκτικότητα σε κατολισθήσεις, λόγω της μορφολογίας των πρανών, των γεωλογικών σχηματισμών και της ηφαιστειακής δραστηριότητας.
Τι μέτρα πρέπει να ληφθούν;
Για την πρόληψη και διαχείριση του κατολισθητικού κινδύνου, οι ειδικοί του ΕΚΠΑ προτείνουν:
✔ Συνεχή παρακολούθηση των πρανών με σύγχρονες τεχνολογίες, όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και αισθητήρες LIDAR.
✔ Άμεση λήψη μέτρων πολιτικής προστασίας, ειδικά στις περιοχές υψηλού κινδύνου.
✔ Ενημέρωση των κατοίκων και των επισκεπτών για τους κινδύνους και τους τρόπους προφύλαξης.
Συμπέρασμα
Η Σαντορίνη βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη σεισμική δραστηριότητα, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο κατολισθήσεων στις απόκρημνες περιοχές του νησιού. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν συνεχιστεί το «σεισμικό σμήνος», δεν αποκλείεται να σημειωθούν μεγαλύτερες καταπτώσεις βράχων, θέτοντας σε κίνδυνο υποδομές και ανθρώπινες ζωές.
Οι αρχές καλούνται να λάβουν άμεσα μέτρα, ενώ οι επισκέπτες και οι κάτοικοι πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις ζώνες υψηλού κινδύνου.
