Μια εικόνα που δύσκολα αντέχεται έκανε μέσα σε λίγες ώρες τον γύρο της χώρας. Στο Μικρό Μοναστήρι Θεσσαλονίκης, η οικογένεια του κτηνοτρόφου Κωνσταντίνου Θεολόγου αποχαιρετούσε με λυγμούς τα 450 πρόβατα της ντόπιας φυλής Ρουμλουκίου – μιας φυλής με βαθιές ρίζες στη Μακεδονία, που πλέον απειλείται με πλήρη εξαφάνιση.
Η απόφαση των κτηνιατρικών αρχών για θανάτωση του κοπαδιού, μετά την επιβεβαίωση κρούσματος ευλογιάς, έπεσε σαν κεραυνός πάνω στην οικογένεια. Δεν ήταν μόνο το οικονομικό πλήγμα. Ήταν η απώλεια μιας ολόκληρης ζωής, μιας παράδοσης που περνούσε από γενιά σε γενιά.
«Σαν να μας σκοτώνουν τα παιδιά μας»
Με απίστευτη δυσκολία συγκρατώντας τα δάκρυά του, ο Κωνσταντίνος Θεολόγου μιλά για τον πόνο που δεν μπορεί να περιγράψει:
«Είναι σαν να μας σκοτώνουν τα παιδιά μας ένα-ένα μπροστά μας», λέει τρεμάμενος.
Δίπλα του, η σύζυγός του προσπαθεί να κρατήσει όρθια την οικογένεια, ενώ τα μικρά παιδιά αγγίζουν για τελευταία φορά τα ζώα με τα οποία μεγάλωσαν. Πολλά από αυτά τα πρόβατα τα είχαν ταΐσει με μπιμπερό, τα είχαν δει να γεννιούνται, τα είχαν συνοδέψει στο βουνό. Η εικόνα του αποχωρισμού είναι σπαρακτική.
Η σιωπηλή εξαφάνιση μιας ιστορικής φυλής
Η φυλή Ρουμλουκίου δεν είναι μια απλή παραγωγική φυλή. Είναι κομμάτι της ελληνικής κτηνοτροφικής ταυτότητας. Ανθεκτικά, λιτά, ικανά να ζουν σε ορεινά περιβάλλοντα, τα πρόβατα αυτά αποτελούν ζωντανή συνέχεια των παλιών ποιμενικών κοινωνιών της Κεντρικής Μακεδονίας.
«Αυτή η φυλή υπήρχε εδώ πριν από εμάς. Τώρα εξαφανίζεται μαζί με το βιός μας», λέει ο κτηνοτρόφος, κοιτώντας το άδειο μαντρί που μέχρι χθες έσφυζε από ζωή.
Η ιδιαιτερότητα της φυλής έκανε την απώλεια ακόμη πιο οδυνηρή: το κοπάδι του Θεολόγου ήταν από τα τελευταία καθαρόαιμα Ρουμλουκίου στην Ελλάδα. Η θανάτωσή του ισοδυναμεί με πολιτισμική καταστροφή για την περιοχή.
Ο αντίκτυπος στην τοπική κοινωνία
Το χωριό έχει βυθιστεί στη θλίψη. Οι κάτοικοι γνωρίζουν ότι δεν χάνεται μόνο ένα κοπάδι – χάνεται ένα κομμάτι της ιστορίας τους, της ταυτότητάς τους, του μόχθου δεκαετιών. Ταυτόχρονα, η κοινότητα φοβάται για το μέλλον της κτηνοτροφίας, έναν από τους πυλώνες της τοπικής οικονομίας.
Η μάχη με την ευλογιά και τα μεγάλα ερωτήματα
Η ευλογιά των προβάτων είναι εξαιρετικά μεταδοτική και επικίνδυνη νόσος, που επιβάλλει αυστηρά μέτρα για την αποφυγή εξάπλωσης. Ωστόσο, κάθε τέτοια υγειονομική παρέμβαση αφήνει πίσω της ανθρώπινα δράματα.
Η υπόθεση αυτή ανοίγει ξανά τη συζήτηση για:
- την ασφάλεια και παρακολούθηση των ζωικών πληθυσμών,
- την ανάγκη διατήρησης ντόπιων φυλών,
- την αποζημίωση και ηθική στήριξη των κτηνοτρόφων που χάνουν τις περιουσίες τους μέσα σε μια νύχτα.
Ένα χωριό πενθεί – μια φυλή χάνεται
Ο Κωνσταντίνος Θεολόγου και η οικογένειά του προσπαθούν τώρα να σταθούν στα πόδια τους, με το σοκ ακόμη νωπό. Το μαντρί είναι άδειο, αλλά ο πόνος ηχεί ακόμη βροντερός.
Όπως είπε ο ίδιος:«Αυτά τα ζώα ήταν η ζωή μας. Κανείς δεν μπορεί να φανταστεί τι σημαίνει να τα χάνεις όλα σε μία μέρα».
Μια τραγωδία που ξεπερνά τα στενά όρια ενός κτηνιατρικού περιστατικού και αγγίζει μια ολόκληρη παράδοση που κινδυνεύει να χαθεί για πάντα.
