Η συζήτηση για τη βασιλική οικογένεια της Ελλάδας συνεχίζει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις, με ορισμένους να «βγάζουν αφρούς» κάθε φορά που κάποιος αναφέρεται στον τέως βασιλιά ή τους πρίγκιπες της χώρας. Το επιχείρημα; «Δεν έχουμε βασιλεία, γιατί να αποκαλείται βασιλιάς;».
Πραγματικά, είναι εντυπωσιακό πώς οι τίτλοι ευγένειας που συνδέονται με τη βασιλεία γίνονται κόκκινο πανί για κάποιους, ενώ αντίστοιχες προσφωνήσεις για άλλους θεσμικούς ρόλους παραμένουν απαραβίαστες και αυτονόητες.
Ο «υπουργός» και ο «δήμαρχος» μένουν για πάντα – Ο «βασιλιάς» γιατί όχι;
Ας κάνουμε μια απλή παρατήρηση: όταν κάποιος υπηρέτησε ως υπουργός, ακόμα και για λίγους μήνες, θα ακούει το «κύριε υπουργέ» μέχρι το τέλος της ζωής του. Το ίδιο ισχύει για τον δήμαρχο ή τον πρόεδρο. Μάλιστα, δεν λείπουν και οι περιπτώσεις όπου άνθρωποι με βαρύγδουπους τίτλους τους διατηρούν «κατά παραγγελία», ακόμα κι όταν ο ρόλος τους έχει λήξει εδώ και δεκαετίες.
Αλλά αλίμονο αν κάποιος αναφερθεί σε έναν βασιλιά ως «βασιλιά»! «Είναι πρώην, είναι τέως!», πετάγονται με αγανάκτηση αυτοί που αισθάνονται πως πρέπει να αποκαταστήσουν την… ορολογική τάξη.
Ο τίτλος ευγένειας ως «πρόκληση»
Το να αποκαλείται κάποιος «βασιλιάς» ή «πρίγκιπας» δεν είναι ούτε πολιτική δήλωση ούτε αναγνώριση κάποιας εξουσίας. Είναι απλά ένας τίτλος ευγένειας, ο οποίος παραμένει για λόγους παράδοσης και σεβασμού στην ιστορική ταυτότητα.
Αντίστοιχα, όταν κάποιος υπήρξε δήμαρχος, δεν σημαίνει ότι θα συνεχίσει να διοικεί τον δήμο ή όταν κάποιος δεν είναι πλέον πρόεδρος, δεν έχει την εξουσία του θεσμού. Παρ’ όλα αυτά, κανείς δεν ενοχλείται να τους προσφωνεί έτσι, ούτε ξεπετάγεται κάποιος να δηλώσει «πρώην δήμαρχε» ή «πρώην πρόεδρε».
Γιατί τόσος ζήλος για τους βασιλείς;
Είναι σχεδόν κωμικό το πώς μερικοί αισθάνονται υποχρεωμένοι να προσθέτουν το «πρώην» ή «τέως» μπροστά από κάθε τίτλο που συνδέεται με τη βασιλεία. Είναι σαν να πιστεύουν πως αν δεν το διευκρινίσουν, ο τίτλος από μόνος του έχει τη δύναμη να… επαναφέρει τη μοναρχία!
Μήπως η εμμονή αυτή αποκαλύπτει μια βαθύτερη ανασφάλεια ή ίσως ακόμα και έναν υπόγειο φόβο ότι ο τίτλος έχει μεγαλύτερη βαρύτητα απ’ ό,τι θέλουν να παραδεχτούν;
Ο πραγματικός παραλογισμός
Ας το παραδεχτούμε: η αντίδραση αυτή δεν έχει να κάνει με τον τίτλο, αλλά με την απέχθεια προς τη μοναρχία που κάποιοι κουβαλούν ως «θεσμικό τραύμα». Όμως, η εμμονή στο να διορθώνεται κάθε αναφορά με το «τέως» ή «πρώην» μοιάζει περισσότερο με μια προσπάθεια επιβολής μιας συγκεκριμένης ιδεολογίας παρά με πραγματική ανάγκη για ακρίβεια.
Αν δεχόμαστε ότι ένας υπουργός ή ένας δήμαρχος διατηρεί τον τίτλο του για πάντα, γιατί όχι και ένας βασιλιάς; Δεν είναι όλοι αυτοί «πρώην» στο τέλος της ημέρας;
Εν κατακλείδι
Ας αφήσουμε, λοιπόν, τους τίτλους ευγένειας να κάνουν τη δουλειά τους: να προσφέρουν παράδοση, τυπικότητα και λίγη ιστορική συνέχεια. Αντί να σπαταλάμε ενέργεια στο πώς θα διορθώσουμε την προσφώνηση, ας επικεντρωθούμε σε πραγματικά ζητήματα.
Γιατί, τελικά, το μόνο που καταφέρνουν όσοι διαρκώς πετάγονται να διορθώσουν το «βασιλιάς» σε «τέως» είναι να δείχνουν πόσο πολύ τους ενοχλεί κάτι που, όπως λένε, «δεν έχει καμία σημασία». 😊
