Η αφαίρεση οργάνων από έναν άνθρωπο που είναι εγκεφαλικά νεκρός είναι μια αυστηρά ιατρική και νομικά ρυθμισμένη διαδικασία, η οποία πραγματοποιείται μόνο σε νοσοκομειακό περιβάλλον, από εξειδικευμένες ιατρικές ομάδες. Παρακάτω περιγράφεται βήμα-βήμα με απλό και κατανοητό τρόπο πώς γίνεται η διαδικασία:
Τι σημαίνει εγκεφαλικός θάνατος
Ο εγκεφαλικός θάνατος είναι η πλήρης και μη αναστρέψιμη παύση λειτουργίας του εγκεφάλου, ακόμα κι αν η καρδιά συνεχίζει να χτυπά με μηχανική υποστήριξη. Δεν πρόκειται για «κώμα» ή «φυτική κατάσταση» – είναι ιατρικά και νομικά θάνατος.
Για να διαπιστωθεί, γίνονται συγκεκριμένες εξετάσεις από τουλάχιστον δύο ανεξάρτητους γιατρούς, όπως:
- Κλινικές δοκιμασίες αντανακλαστικών
- Τεστ αποσύνδεσης από τον αναπνευστήρα
- Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα ή/και αγγειογραφία εγκεφάλου
Ποια όργανα μπορούν να αφαιρεθούν
Όταν κάποιος είναι εγκεφαλικά νεκρός και υπάρχει συναίνεση για δωρεά οργάνων, μπορεί να γίνει λήψη των εξής:
- Καρδιά
- Πνεύμονες
- Ήπαρ
- Νεφροί
- Πάγκρεας
- Έντερο (σε κάποιες περιπτώσεις)
- Κερατοειδείς, δέρμα, οστά, τένοντες (ως ιστοί)
Πώς γίνεται η αφαίρεση των οργάνων
Η διαδικασία θυμίζει χειρουργική επέμβαση υψηλής ακρίβειας και γίνεται υπό πλήρη αποστείρωση σε χειρουργείο.
1. Προετοιμασία ασθενούς
Ο ασθενής παραμένει συνδεδεμένος στον αναπνευστήρα μέχρι την ώρα της επέμβασης, ώστε τα όργανα να οξυγονώνονται και να διατηρούνται ζωντανά.
2. Συντονισμός μεταμοσχευτικής ομάδας
Ενημερώνονται οι ομάδες που θα παραλάβουν τα όργανα (από άλλα νοσοκομεία ή χώρες), και η μεταμόσχευση οργανώνεται με ακρίβεια ώρας και λεπτού.
3. Αφαίρεση οργάνων
Μόλις ολοκληρωθεί η χειρουργική ομάδα:
- Ανοίγει το σώμα με χειρουργική τομή
- Αφαιρεί με προσοχή τα όργανα ένα-ένα, αποφεύγοντας τραυματισμούς
- Τα τοποθετεί άμεσα σε ειδικά ψυκτικά δοχεία με διαλύματα συντήρησης
4. Σφράγισμα σώματος
Μετά την αφαίρεση, το σώμα του δότη ραβδίζεται, καθαρίζεται και παραδίδεται στους συγγενείς όπως κάθε άλλη περίπτωση θανάτου. Υπάρχει πλήρης σεβασμός προς τον άνθρωπο.
Νομικά και ηθικά ζητήματα
Στην Ελλάδα, η δωρεά οργάνων ρυθμίζεται από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ). Από το 2013 ισχύει το σύστημα της τεκμαιρόμενης συναίνεσης, δηλαδή θεωρητικά κάποιος είναι δότης εκτός αν έχει δηλώσει το αντίθετο. Παρ’ όλα αυτά, στην πράξη ζητείται πάντα η συναίνεση της οικογένειας.
