Σε επιφυλακή βρίσκεται η Ινδία, καθώς οι υγειονομικές αρχές δίνουν αγώνα δρόμου για να περιορίσουν την επανεμφάνιση ενός εξαιρετικά επικίνδυνου ιού που συνδέεται με υψηλή θνησιμότητα και έχει ως φυσικούς φορείς τις νυχτερίδες. Η ανησυχία δεν αφορά μόνο την τοπική έξαρση, αλλά και το ενδεχόμενο ο ιός να ξεφύγει από τον έλεγχο και να αποκτήσει ευρύτερες, ακόμη και παγκόσμιες, διαστάσεις.
Νέα κρούσματα κοντά σε πυκνοκατοικημένη μητρόπολη
Τα τελευταία περιστατικά εντοπίστηκαν στη Δυτική Βεγγάλη, σε μικρή απόσταση από την Καλκούτα, μία από τις πολυπληθέστερες πόλεις της χώρας. Σύμφωνα με επίσημες αναφορές, τρεις νέες λοιμώξεις επιβεβαιώθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες, όλες σε άτομα που εργάζονται στον χώρο της υγείας. Ένας νοσηλευτής νοσηλεύεται σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για ενδονοσοκομειακή μετάδοση.
Οι αρχές προχώρησαν άμεσα σε εκτεταμένη ιχνηλάτηση, εξετάζοντας περίπου 180 άτομα, ενώ δεκάδες στενές επαφές τέθηκαν σε προληπτική καραντίνα. Το επίκεντρο των ερευνών είναι ιδιωτικό νοσοκομείο της περιοχής, όπου φαίνεται να σημειώθηκε η αρχική αλυσίδα μετάδοσης.
Τι είναι ο ιός Νιπάχ και γιατί θεωρείται τόσο επικίνδυνος
Ο ιός Νιπάχ είναι ζωονόσος, δηλαδή μεταδίδεται από τα ζώα στον άνθρωπο, με βασικούς ξενιστές τις φρουτοφάγες νυχτερίδες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τους χοίρους. Μπορεί επίσης να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, κάτι που τον καθιστά ιδιαίτερα απειλητικό σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.
Η νόσος συχνά ξεκινά με ήπια συμπτώματα – πυρετό, πονοκέφαλο, μυϊκούς πόνους και εμετούς. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις εξελίσσεται ραγδαία, προκαλώντας σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια ή φλεγμονή του εγκεφάλου, με τον ασθενή να μπορεί να πέσει σε κώμα μέσα σε 24 έως 48 ώρες. Το ποσοστό θνησιμότητας κυμαίνεται από 40% έως και 75%, ενώ μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία.
Γιατί χτυπά «καμπανάκι» και εκτός Ινδίας
Η συγκεκριμένη έξαρση επαναφέρει στο προσκήνιο τον φόβο των ζωονόσων, ειδικά μετά την εμπειρία της πανδημίας Covid-19. Η ανθρώπινη παρέμβαση στα φυσικά οικοσυστήματα, η κλιματική αλλαγή και η στενότερη επαφή ανθρώπων και άγριας ζωής δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν τέτοιες μεταδόσεις.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ήδη κατατάξει τον ιό Νιπάχ στους παθογόνους παράγοντες υψηλής προτεραιότητας, ζητώντας επιτάχυνση της έρευνας για θεραπείες και εμβόλια, τόσο για ανθρώπους όσο και για ζώα.
Μακρά ιστορία, αλλά σπάνια μετάδοση
Ο ιός είχε εντοπιστεί για πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του ’90 στη Μαλαισία και τη Σιγκαπούρη, πλήττοντας κυρίως χοιροτρόφους. Έκτοτε, έχουν καταγραφεί κατά καιρούς επιδημίες στην Ινδία και το Μπαγκλαντές, με το κρατίδιο της Κεράλα να έχει βιώσει σοβαρά περιστατικά τα τελευταία χρόνια.
Παρότι ο ιός είναι σχετικά συχνός σε ορισμένα είδη νυχτερίδων, η μόλυνση ανθρώπων παραμένει σπάνια. Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο κίνδυνος μειώνεται σημαντικά με την αποφυγή επαφής με άγρια ζώα, χοίρους και προϊόντα που μπορεί να έχουν μολυνθεί, όπως ο ωμός χυμός χουρμαδιάς.
Τι αναμένουμε από εδώ και πέρα
Προς το παρόν, δεν υπάρχουν ενδείξεις εξάπλωσης εκτός Ινδίας. Ωστόσο, οι υγειονομικές αρχές παραμένουν σε αυξημένη ετοιμότητα, γνωρίζοντας ότι η έγκαιρη απομόνωση κρουσμάτων και η διαφάνεια στην ενημέρωση είναι κρίσιμα στοιχεία για να αποφευχθεί ένα νέο παγκόσμιο σοκ. Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν το ξέσπασμα θα περιοριστεί τοπικά ή αν ο κόσμος θα χρειαστεί να προετοιμαστεί για ακόμη μία σοβαρή απειλή δημόσιας υγείας.
