Η λάμψη των εγκαινίων, οι τηλεοπτικές εμφανίσεις και οι δημοπρασίες χιλιάδων ευρώ έδωσαν τη θέση τους στις κορδέλες της αστυνομίας και τις χειροπέδες. Η σύλληψη του γνωστού γκαλερίστα Γιώργου Τσαγκαράκη δεν αποτελεί απλώς μια είδηση στον χώρο της τέχνης, αλλά ξετυλίγει το κουβάρι μιας μεθοδευμένης απάτης που κλόνισε την εμπιστοσύνη της εγχώριας αγοράς έργων αξίας.
Η «αναλογία» που σοκάρει: 7 στα 300
Τα ευρήματα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (το λεγόμενο ελληνικό FBI) είναι αποκαλυπτικά. Σε έναν χώρο που διαφημιζόταν ως ναός της αυθεντικότητας, οι ειδικοί εντόπισαν μόλις επτά (7) έργα τέχνης που έφεραν τη σφραγίδα της γνησιότητας. Στον αντίποδα, περισσότεροι από 300 πίνακες και αντικείμενα αποδείχθηκαν καλοφτιαγμένες απομιμήσεις, έτοιμες να διοχετευτούν σε συλλογές επενδυτών που πίστευαν ότι αποκτούν ένα κομμάτι της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το θρίλερ με το Ευαγγέλιο του 1745
Κεντρικό ρόλο στην υπόθεση παίζει ένα σπάνιο Ευαγγέλιο, έκδοσης του 1745, το οποίο ο γκαλερίστας πρόβαλλε συστηματικά μέσα από τις εκπομπές του. Όταν ο κλοιός των Αρχών άρχισε να στενεύει, το ιστορικό κειμήλιο έγινε αντικείμενο απόπειρας απόκρυψης. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Τσαγκαράκης φέρεται να παρέδωσε το Ευαγγέλιο σε στενή του συνεργάτιδα –η οποία επίσης συνελήφθη– με την εντολή να το εξαφανίσει πριν η αστυνομία εισβάλει στην γκαλερί.
Εκτός από τα έργα, οι Αρχές προχώρησαν στην κατάσχεση 190.000 ευρώ σε μετρητά, το οποίο εξετάζεται αν αποτελεί προϊόν πρόσφατων παράνομων συναλλαγών ή «μαύρο» χρήμα που διακινούνταν εκτός του επίσημου λογιστικού συστήματος.
Η επόμενη μέρα: Κύμα προσφυγών από αγοραστές
Η είδηση της σύλληψης προκάλεσε «σεισμό» στους κύκλους των συλλεκτών. Η Ασφάλεια έχει γίνει αποδέκτης δεκάδων τηλεφωνημάτων από πολίτες που στο παρελθόν αγόρασαν έργα από τον συγκεκριμένο γκαλερίστα, καταβάλλοντας ποσά πέντε και έξι ψηφίων.
Τι σημαίνει αυτό για την αγορά;
- Αξιοπιστία: Η υπόθεση πλήττει καίρια τον θεσμό των ιδιωτικών δημοπρασιών στην Ελλάδα.
- Πιστοποίηση: Αναμένεται να αυστηροποιηθούν τα πρωτόκολλα ελέγχου γνησιότητας (expertise) από ανεξάρτητους εκτιμητές.
- Νομικές προεκτάσεις: Δεκάδες αγωγές και μηνύσεις αναμένεται να κατατεθούν το επόμενο διάστημα, καθώς πολλοί αγοραστές συνειδητοποιούν ότι τα έργα που κοσμούν τα σαλόνια τους ενδέχεται να στερούνται οποιασδήποτε καλλιτεχνικής και οικονομικής αξίας.
Τι αναμένουμε από την έρευνα
Η έρευνα δεν σταματά εδώ. Το «ελληνικό FBI» εστιάζει πλέον στο δίκτυο των προμηθευτών. Ποιοι ήταν οι κατασκευαστές των πλαστών έργων; Υπήρχε οργανωμένο εργαστήριο που τροφοδοτούσε την γκαλερί; Οι απαντήσεις που θα δώσουν οι συλληφθέντες στις ανακριτικές αρχές θα καθορίσουν αν πρόκειται για μια μεμονωμένη περίπτωση ή για την κορυφή ενός παγόβουνου που εκτείνεται βαθιά στον κόσμο της αρχαιοκαπηλίας και της πλαστογραφίας τέχνης.
