Τέλος στο καθεστώς της ουσιαστικά αδασμολόγητης εισόδου φθηνών προϊόντων από την Κίνα βάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Ecofin άναψε το πράσινο φως για την επιβολή σταθερού δασμού 3 ευρώ σε όλα τα δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που φτάνουν στην Ευρώπη μέσω πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου όπως η Shein, η Temu και η AliExpress. Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιουλίου 2026 και θεωρείται μια από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στο ευρωπαϊκό e-commerce των τελευταίων ετών.
Η απόφαση αλλάζει ριζικά το τοπίο για εκατομμύρια καταναλωτές και επιχειρήσεις, καθώς μέχρι σήμερα τα μικροδέματα περνούσαν τα ευρωπαϊκά σύνορα χωρίς τελωνειακή επιβάρυνση, δημιουργώντας έντονες στρεβλώσεις στην αγορά.
Γιατί η ΕΕ αλλάζει τους κανόνες
Τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη κατακλύστηκε από φθηνά προϊόντα χαμηλής αξίας που αποστέλλονταν απευθείας στον τελικό καταναλωτή. Το υφιστάμενο όριο απαλλαγής των 150 ευρώ επέτρεψε σε πλατφόρμες ασιατικής προέλευσης να αναπτύξουν ένα μοντέλο μαζικών αποστολών, χωρίς δασμούς και με ελάχιστους ελέγχους.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, το σύστημα αυτό όχι μόνο έπληξε τον ανταγωνισμό, αλλά άνοιξε και την πόρτα σε εκτεταμένη υποτιμολόγηση δεμάτων, απώλεια φορολογικών εσόδων και είσοδο προϊόντων που δεν πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας. Ο σταθερός δασμός των 3 ευρώ έρχεται ως απάντηση σε αυτή την «τελωνειακή ασυδοσία», όπως τη χαρακτηρίζουν ευρωπαϊκές πηγές.
Τι ακριβώς αλλάζει από το καλοκαίρι του 2026
Από την 1η Ιουλίου 2026, κάθε δέμα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισέρχεται στην ΕΕ από τρίτες χώρες θα επιβαρύνεται με ενιαίο τέλος 3 ευρώ, ανεξαρτήτως περιεχομένου. Το μέτρο θα εφαρμόζεται ακόμη και σε πωλητές που είναι εγγεγραμμένοι στο σύστημα IOSS για τον ΦΠΑ, το οποίο καλύπτει σήμερα τη συντριπτική πλειονότητα των online συναλλαγών.
Η ρύθμιση έχει μεταβατικό χαρακτήρα και θα ισχύει έως ότου τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το νέο ευρωπαϊκό τελωνειακό πλαίσιο, το οποίο προβλέπει την οριστική κατάργηση του ορίου των 150 ευρώ και αναμένεται να λειτουργήσει πλήρως έως το 2028.
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο
Για τους καταναλωτές, το αποτέλεσμα θα είναι απλό και άμεσο: τα πολύ φθηνά προϊόντα από Shein και Temu δύσκολα θα παραμείνουν τόσο φθηνά. Αν οι πλατφόρμες μετακυλίσουν το κόστος, ακόμα και μικρές αγορές λίγων ευρώ θα επιβαρύνονται με τον ίδιο δασμό.
Αντίθετα, για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις λιανικής, η απόφαση θεωρείται κομβική. Ο ενιαίος δασμός εκτιμάται ότι περιορίζει τον αθέμιτο ανταγωνισμό και δημιουργεί πιο ίσους όρους παιχνιδιού για εταιρείες που λειτουργούν εντός ΕΕ και συμμορφώνονται με φορολογικούς και κανονιστικούς κανόνες.
Πλημμυρίδα δεμάτων από την Κίνα – Ο ρόλος της Ελλάδας
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν το μέγεθος του φαινομένου. Μόνο το 2024, 4,6 δισεκατομμύρια μικροδέματα εισήλθαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το 91% να προέρχεται από την Κίνα. Μεγάλο μέρος αυτής της ροής αποδίδεται στις Shein και Temu, οι οποίες αξιοποίησαν στο έπακρο το ισχύον καθεστώς απαλλαγής.
Στην Ελλάδα, η τάση είναι εξίσου εντυπωσιακή. Το 2024 οι Έλληνες καταναλωτές δαπάνησαν από 529 έως 627 εκατ. ευρώ σε αγορές από Shein και Temu, ποσό που αντιστοιχεί στο 18% έως 21% του συνόλου των online αγορών στη χώρα. Οι εκτιμώμενες απώλειες για το Δημόσιο από δασμούς και τέλη ανήλθαν σε 105 έως 115 εκατ. ευρώ.
Τι σηματοδοτεί η απόφαση
Ο δασμός των 3 ευρώ δεν είναι απλώς ένα επιπλέον κόστος. Αποτελεί σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη επιχειρεί να ανακτήσει τον έλεγχο σε μια αγορά που αναπτύχθηκε ταχύτατα, συχνά εκτός ρυθμιστικού πλαισίου. Το αν το μέτρο θα περιορίσει ουσιαστικά τη μαζική κατανάλωση υπερφθηνών προϊόντων ή απλώς θα αλλάξει το επιχειρηματικό μοντέλο των πλατφορμών, θα φανεί στην πράξη.
Σε κάθε περίπτωση, από το καλοκαίρι του 2026 το «πάμφθηνο δέμα από την Κίνα» δεν θα είναι πια τόσο… αδασμολόγητο.
