Φόρμα αναζήτησης

ΑΠΟΨΕΙΣ

Θέσεις και Αντιθέσεις: Σβήστε τις ειδήσεις και ανάψτε την Ιστορία!, του Σάιμον Τζένκινς

Παρασκευή, 30. Δεκεμβρίου 2016 - 11:32
Θέσεις και Αντιθέσεις: Σβήστε τις ειδήσεις και ανάψτε την Ιστορία!, του Σάιμον Τζένκινς - Κεντρική Εικόνα

Η ελπίδα είναι σκλάβα των ειδήσεων: δεν πρέπει ποτέ να το ξεχνάμε αυτό. Και οι ειδήσεις ήταν ανέκαθεν κακές. Η φρίκη και το μίσος σκοτεινιάζουν τον ορίζοντα. Οι ειδήσεις μάς αναγκάζουν να χωνόμαστε στον ζόφο και να μη βλέπουμε το φως.

Η λύση του προβλήματος αυτού δεν είναι η υποβάθμιση της ελπίδας, αλλά των ειδήσεων. Γιατί ο κόσμος που εμφανίζεται μέσα από αυτές δεν είναι ο πραγματικός, αλλά μια επεξεργασμένη, επιλεγμένη, διαστρεβλωμένη πραγματικότητα, σχεδιασμένη για δημόσια κατανάλωση.

Τα μέσα ενημέρωσης δέχονται κατά καιρούς παράπονα ότι δεν καλύπτουν αρκετά τις «καλές ειδήσεις». Αν το κάνουν, όμως, το αποτέλεσμα είναι συνήθως βαρετό. Ένα αεροπλάνο που απογειώνεται ομαλά δεν αποτελεί είδηση - μόνο ένα αεροπλάνο που συντρίβεται. Η πείνα συνιστά είδηση, όχι η πληθώρα τροφίμων. Ο πόλεμος είναι είδηση, η ειρήνη όχι. Είδηση είναι το κακό που κάνουμε ο ένας στον άλλον, όχι το καλό.

Η ελπίδα είναι κρυμμένη όχι στους τίτλους των εφημερίδων, αλλά στο βασίλειο των στατιστικών. Πριν από πέντε χρόνια, ο αμερικανός επιστήμονας Στίβεν Πίνκερ έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «Οι καλύτεροι άγγελοι της φύσης μας», όπου συνέκρινε τα κέρδη και τις ζημίες της ανθρωπότητας τους τελευταίους αιώνες. Το αποτέλεσμα της σύγκρισης αυτής ήταν αναμφίβολα θετικό. Και παρά τις κριτικές που δέχθηκε ο συγγραφέας, οι παρατηρήσεις του ισχύουν και σήμερα.

Η βία, επισήμανε ο Πίνκερ, έχει μειωθεί. Τόσο οι συγκρούσεις μεταξύ κρατών όσο και οι εμφύλιες έχουν περιοριστεί και είναι λιγότερο φονικές σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη περίοδο της ιστορίας. Οι πιθανότητες να πεθάνει κάποιος από βίαιο θάνατο είναι δέκα φορές λιγότερες απ’ό,τι πριν από μισό αιώνα. Το προσδόκιμο ζωής έχει σημειώσει θεαματική βελτίωση, μαζί με τα δικαιώματα των γυναικών, την υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση, την πρόσβαση στο νερό. Πώς είναι δυνατόν να μην αποτελούν όλα αυτά πηγή ελπίδας;

Οποιος θέλει μπορεί να ανοίξει μια εφημερίδα και να βάλει τα κλάματα. Αρκεί να δει κανείς τι γίνεται στη Συρία, ή στην Υεμένη, ή στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, αρκεί να διαβάσει για τον ISIS, για την κλιματική αλλαγή, για τις εξελίξεις στη Ρωσία ή στην Αμερική. Ανθρωποι πεθαίνουν από καρκίνο και υποφέρουν από διανοητικές ασθένειες. Οπου γυρίσει κανείς το κεφάλι του, βλέπει ενδείξεις της απάνθρωπης συμπεριφοράς του ανθρώπου προς τον άνθρωπο.

Από τότε που ο homo sapiens πρωτοπερπάτησε στον πλανήτη έκανε ακατονόμαστα πράγματα, μόνο που δεν υπήρχε το Διαδίκτυο για να τα διηγηθεί. Οι ωμότητες, προσωπικές, εθνικές και παγκόσμιες, είναι στο ανθρώπινο DNA. Η ελπίδα βρίσκεται όμως στο γεγονός ότι αυτές οι ωμότητες μειώνονται. Μέσα σε έναν μόλις αιώνα, από εκεί που η δημοκρατία αποτελούσε προνόμιο μερικών δυτικών κρατών, έγινε το κυρίαρχο σύστημα του πλανήτη.

Η κινητήρια δύναμη της προόδου είναι οικονομική. Η βιομηχανική επανάσταση και η ανάπτυξη του παγκοσμίου εμπορίου έφεραν ευημερία και ευτυχία που ξεπέρασαν τα όνειρα των προγόνων μας. Το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες φτώχειας μειώθηκε μέσα σε δύο αιώνες από 94% σε 10%. Το θεωρούμε αυτονόητο, αλλά δεν είναι.

Είναι αλήθεια ότι σε πολλές χώρες η δημοκρατία περνά μια δύσκολη φάση. Η τάση πολλών ανθρώπων να παρεμβαίνουν στις ζωές και τις δουλειές των άλλων είναι ακατανίκητη. Όταν ακούω βουλευτές να λένε στο κοινοβούλιο ότι «κάτι πρέπει να γίνει», λέω μέσα μου «όχι Θεέ μου, όχι». Ακόμη κι αυτή η φιλοδοξία, όμως, υποκινείται από την ελπίδα και την πίστη στην πρόοδο.

Σβήστε λοιπόν τις ειδήσεις. Και ανάψτε την ιστορία. Πιστέψτε ότι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα, για τον πολύ απλό και πειστικό λόγο ότι πάντα έτσι συνέβαινε.

(*) Ο Σάιμον Τζένκινς είναι αρθρογράφος της Guardian

Διαβάστε περισσότερα:

Στον τελικό του Europa, ο ενθουσιασμός κοντράρεται με την τακτική - Κεντρική Εικόνα
Είναι πραγματικά κρίμα που λείπει ο Ζλάταν Ιμπραϊμοβιτς απ' αυτό το παιχνίδι, απ' αυτόν τον τελικό κόντρα στην παλιά του ομάδα μέσα στη χώρα του. Κρίμα, διότι αυτός ο παιχταράς...
Ένα τραγούδι απ' τ' Αλγέρι.... - Κεντρική Εικόνα
«Η Ρεάλ πήρε το πρωτάθλημα με σπρώξιμο από τη διαιτησία». «Ο Κριστιάνο φέτος ήταν ανύπαρκτος». «Ο Σέρχιο Ράμος έπρεπε να παίρνει μια κόκκινη ανά δυο παιχνίδια». «Ήταν κωλόφαρδη η...
Ο Ολυμπιακός δεν χρειάζεται καμία δικαιολογία και καμία «ξινίλα» - Μόνο χειροκρότημα - Κεντρική Εικόνα
Στους αδελφούς Αγγελόπουλος έφταιγε ότι το γήπεδο ήταν γεμάτο Τούρκους. Έφταιγε ο Σλούκας και η συμπεριφορά του. Έφταιγε ότι η Φενέρ δεν έχει Τούρκους παίκτες, ούτε Τούρκο...

Best of internet